เศรษฐกิจดิจิทัล: กลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจดิจิทัล หมายถึงกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกิดจากการเชื่อมโยงผู้คน ธุรกิจ อุปกรณ์ ข้อมูล และกระบวนการทำงานเข้าด้วยกันผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล ครอบคลุมทั้งการติดต่อสื่อสาร การเชื่อมต่อเครือข่าย และการทำธุรกรรมออนไลน์ที่เกิดขึ้นในหลากหลายภาคส่วน โดยอาศัยเทคโนโลยีสำคัญ เช่น อินเทอร์เน็ต         สมาร์ทโฟน Big Data เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เศรษฐกิจดิจิทัลนั้นมีความแตกต่างจากเศรษฐกิจแบบเดิมอย่างชัดเจน เนื่องจากตั้งอยู่บนรากฐานของเทคโนโลยีและการทำธุรกรรมออนไลน์ 

อีกทั้ง ยังก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างต่ออุตสาหกรรมดั้งเดิม นวัตกรรมดิจิทัลต่าง ๆ เช่น Internet of Things (IoT) เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยีเสมือนจริง (Virtual Reality) บล็อกเชน (Blockchain) และยานยนต์ไร้คนขับ (Autonomous Vehicles) เป็นต้น คำว่าเศรษฐกิจดิจิทัล ได้รับการบัญญัติครั้งแรกโดยนาย Don Tapscott กูรูด้านเทคโนโลยีชาวแคนาดา ที่ได้เขียนอธิบายถึงเศรษฐกิจดิจิทัลในหนังสือเรื่อง The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence ในปี ค.ศ. 1995 ในช่วงเริ่มแรก เศรษฐกิจดิจิทัลมักถูกเรียกว่าเศรษฐกิจอินเทอร์เน็ต เศรษฐกิจใหม่ หรือเศรษฐกิจเว็บ เนื่องจากต้องพึ่งพาการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม นักเศรษฐศาสตร์และนักธุรกิจต่างก็มองว่าเศรษฐกิจดิจิทัลมีความซับซ้อนกว่าเศรษฐกิจอินเทอร์เน็ตมาก เนื่องจากไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้อินเทอร์เน็ตเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในทุกมิติของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ 

        คำว่าเศรษฐกิจดิจิทัล ได้รับการบัญญัติครั้งแรกโดยนาย Don Tapscott กูรูด้านเทคโนโลยีชาวแคนาดา ที่ได้เขียนอธิบายถึงเศรษฐกิจดิจิทัลในหนังสือเรื่อง The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence ในปี ค.ศ. 1995 ในช่วงเริ่มแรก เศรษฐกิจดิจิทัลมักถูกเรียกว่าเศรษฐกิจอินเทอร์เน็ต เศรษฐกิจใหม่ หรือเศรษฐกิจเว็บ เนื่องจากต้องพึ่งพาการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม นักเศรษฐศาสตร์และนักธุรกิจต่างก็มองว่าเศรษฐกิจดิจิทัลมีความซับซ้อนกว่าเศรษฐกิจอินเทอร์เน็ตมาก เนื่องจากไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้อินเทอร์เน็ตเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในทุกมิติของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เศรษฐกิจดิจิทัลเติบโตอย่างเห็นได้ชัดและก้าวกระโดดในช่วงการแพร่ระบาดของ โควิด-19 เนื่องจากการทำงานจากทางไกล หรือ Remote work การซื้อของออนไลน์ การแพทย์ทางไกล และความบันเทิงดิจิทัล ได้กลายมาเป็นสิ่งจำเป็นในช่วงล็อกดาวน์และการเว้นระยะห่างทางสังคม ซึ่งช่วงเวลานั้นตอกย้ำถึงความเปลี่ยนแปลงและเปลี่ยนผ่านในการเข้าสู่เศรษฐกิจดิจิทัลอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจดิจิทัลยังสะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 หรือที่เรียกว่า “การปฏิวัติอุตสาหกรรมดิจิทัล” ที่โลกเปลี่ยนจากระบบอิเล็กทรอนิกส์และกลไกแบบแอนะล็อกไปสู่เทคโนโลยีดิจิทัล โดยผสานโลกทางกายภาพเข้ากับโลกไซเบอร์ผ่านเทคโนโลยีอัจฉริยะ

สามารถอ่านหัวข้ออื่นๆ ได้ที่ วารสารข่าวอุดมวิทย์ฉบับเดือนมกราคม 2569

สามารถติดตามวารสารข่าวรายเดือนได้จาก https://www.ohesdc.org/utmostsciences